प्राथमिक स्तरावरील मुलांच्या भाषिक कौशल्य विकासावर ऑनलाईन शिक्षणाचा परिणाम: एक शोध अभ्यास
Main Article Content
Abstract
कोविड-19 महामारीच्या काळात शिक्षण व्यवस्थेत मोठा बदल झाला आणि प्रत्यक्ष वर्गशिक्षणाऐवजी ऑनलाईन शिक्षणाचा मोठ्या प्रमाणावर स्वीकार करण्यात आला. या बदलाचा सर्वाधिक परिणाम प्राथमिक स्तरावरील मुलांवर झाला, कारण या टप्प्यावर मुलांच्या भाषिक कौशल्यांचा पाया घातला जातो. ऐकणे, बोलणे, वाचन आणि लेखन ही भाषिक कौशल्ये प्राथमिक शिक्षणाचा गाभा मानली जातात. ऑनलाईन शिक्षणामुळे काही विद्यार्थ्यांना श्रवण कौशल्य व शब्दसंग्रह वाढवण्यास मदत झाली; मात्र अनेक मुलांच्या वाचन–लेखन कौशल्यांवर नकारात्मक परिणाम झाला. या शोध अभ्यासात प्राथमिक स्तरावरील मुलांच्या भाषिक कौशल्य विकासावर ऑनलाईन शिक्षणाचा झालेला प्रभाव अभ्यासण्यात आला आहे. अभ्यासासाठी दुय्यम स्रोतांचा वापर करून वर्णनात्मक व विश्लेषणात्मक पद्धतीचा अवलंब करण्यात आला आहे. ऑनलाईन शिक्षणामुळे निर्माण झालेल्या संधी, मर्यादा आणि आव्हाने यांचा सविस्तर आढावा घेण्यात आला आहे. अभ्यासातून असे दिसून येते की ऑनलाईन शिक्षण हे प्राथमिक स्तरासाठी मर्यादित स्वरूपातच उपयुक्त ठरले. योग्य मार्गदर्शन, पालकांचा सहभाग आणि मिश्र शिक्षण पद्धतीचा अवलंब केल्यास भाषिक कौशल्य विकास अधिक प्रभावीपणे साधता येऊ शकतो. भविष्यातील शिक्षण धोरणांसाठी हा अभ्यास उपयुक्त ठरू शकतो.
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
References
जाधव, एस. आर. (2019). प्राथमिक शिक्षण : समस्या व उपाय. पुणे: कॉन्टिनेंटल प्रकाशन.
पाटील, आर. बी. (2017). मूलभूत अध्ययन क्षमता व अध्यापन प्रक्रिया. कोल्हापूर: शिवाजी विद्यापीठ प्रकाशन.
सावंत, आर. डी. (2018). बालकेंद्रीकृत अध्यापन पद्धती व भाषिक उभारणी. नाशिक: उन्नती प्रकाशन.
देशमुख, व्ही. बी. (2020). शिक्षण आणि शैक्षणिक बदल. औरंगाबाद: कैलास प्रकाशन.
पवार, के. टी. (2021). डिजिटल शिक्षण व शैक्षणिक परिणाम. मुंबई: नवज्ञान प्रकाशन.
लहाने, पी. एस. (2017). मुलांचे अध्ययन व मानसशास्त्र. पुणे: विद्या प्रकाशन.
मोरे, संगीता. (2021). प्राथमिक शिक्षण आणि कौशल्य विकास. पुणे: प्रगती प्रकाशन.
कुलकर्णी, सुनील. (2020). डिजिटल शिक्षणाच्या तत्त्वज्ञानाची ओळख. नागपूर: साक्षरता प्रकाशन.